اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً

عقاید امامیه

بیست و دومین جلسه سلسله درس گفتارهای عقاید امامیه+ فایل صوتی


این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

عصمت انبیاء(6)

شخصی از امام پرسید: آیا شما به عصمت انبیاء قائلید؟ امام فرمودند: بله، شخص پرسید: پس درباره این آیه قرآن کریم که می فرماید:« وَ عَصي ءَادَمُ رَبَّهُ فَغَوَي » چه می گویید؟ حضرت فرمودند: خدا آدم را حجت در زمین قرار داد، خداوند آدم را برای بهشت خلق نکرده بود و معصیت آدم در بهشت بوده نه در زمین و عصمت آدم در زمین است و باید این ماجرا...

 

 

 

 

 

اعوذُ بالله مِنَ الشیطان الرّجیم
بسم‌الله الرّحمن الرّحیم
در علم کلام اگر توسط ادله نقلی و عقلی و برهان مطلبی را اثبات کردیم؛ باید آیات و روایات بر اساس آن اصل و ادله تفسیر گردد. بطور مثال اثبات کردیم با برهان عقلی و ادله نقلی که خداوند متعال نمی تواند جسم داشته باشد و ماده باشد؛ وقتی با برهان این موضوع بیان می شود پس یک اصل است. حال اگر قرآن می فرماید: « وَجَاء رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا/و [فرمان] پروردگارت و فرشته[ها] صف‏درصف آيند ()» باید به گونه ای این آیه تفسیر شود که برای خدا جسم قائل نشویم و مخالف این اصل نباشد. چون خدا ماده نیست که از نقطه Aبه نقطهB  برود لذا علما در این باره می فرمایند جاء رحمت ربک است که رحمت در تقدیر آیه است.
در بحث عصمت انبیاء نیز به همین گونه است وقتی با برهانهای عقلی و نقلی اثبات کردیم که نمی شود انبیاء الهی گناهکار باشند، پس در مراجعه به آیات قرآن باید نوع تفسیر به گونه ای باشد که در تعارض با آیاتی که برای انبیاء عصمت قائل می شوند، نباشد. چون در قرآن کریم تعارض وجود ندارد، قرآن درباره خود می فرماید: «لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ /از پيش روى آن و از پشت‏سرش باطل به سويش نمى‏آيد وحى [نامه]اى است از حكيمى ستوده[صفات] (سوره فصلت، آیه 42»؛ لذا تفسیر آیات را باید مناسب باشد و قرآن هم قابلیت تفسیر دارد، امیر المؤمنین(ع) می فرماید: «قرآن حمالٌ ذی وجوه است یعنی حمل کننده وجوه گوناگون است».
پس تفسیر آیات باید به گونه ای باشد که به اصول ما ضربه نزند.
الحّمدُ اللهِ ربِّ العالَمین. بارِئِی الخَلائِقِ اَجمَعین. باعثِ الاَنبیاءِ وَ المُرسَلین وَ الصَّلاةُ وَ السَّلام عَلی اشرفِ الاَنبیاءِ وَ المُرسَلین، حبیبِ الهِ العالَمین اَبَاالقاسِم مُحَمَّد (ص) و عَلی آلهِ الطَّیِّبینَ الطّاهِرینَ المَعصومین و لَعنَهُ اللهِ عَلی اَعدائِهِم اَجمَعین.
يَا جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ أَيُّهَا الصَّادِقُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ يَا حُجَّةَ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ يَا سَيِّدَنَا وَمَوْلانَا إِنَّا تَوَجَّهْنَا وَ اسْتَشْفَعْنَا وَ تَوَسَّلْنَا بِكَ إِلَى اللَّهِ وَ قَدَّمْنَاكَ بَيْنَ يَدَيْ حَاجَاتِنَا يَا وَجِيها عِنْدَ اللَّهِ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ اللَّهِ
با عرض سلام و ادب محضر خواهران و برادران مکرم؛ انشاءالله در طول هفته جزء 22 قرآن را تلاوت خواهیم کرد و ثواب آن را نثار حضرت صادق(ع) هدیه خواهیم نمود.
پیرامون عصمت انبیاء مباحثی را در 5 الی 6 جلسه گذشته بیان کردیم؛ آخرین بخش از این بحث بررسی چند نمونه از آیات قرآن است که ظاهر آیه نشان دهنده گناهکار بودن انبیاء الهی است.
در علم کلام اگر توسط ادله نقلی و عقلی و برهان مطلبی را اثبات کردیم؛ باید آیات و روایات بر اساس آن اصل و ادله تفسیر گردد. بطور مثال اثبات کردیم با برهان عقلی و ادله نقلی که خداوند متعال نمی تواند جسم داشته باشد و ماده باشد؛ وقتی با برهان این موضوع بیان می شود پس یک اصل است. حال اگر قرآن می فرماید: «وَجَاء رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا/ و [فرمان] پروردگارت و فرشته[ها] صف‏درصف آيند  (سوره فجر، آیه 22)» باید به گونه ای این آیه تفسیر شود که برای خدا جسم قائل نشویم و مخالف این اصل نباشد. چون خدا ماده نیست که از نقطه Aبه نقطهB  برود لذا علما در این باره می فرمایند جاء رحمت ربک است که رحمت در تقدیر آیه است.
در بحث عصمت انبیاء نیز به همین گونه است وقتی با برهانهای عقلی و نقلی اثبات کردیم که نمی شود انبیاء الهی گناهکار باشند، پس در مراجعه به آیات قرآن باید نوع تفسیر به گونه ای باشد که در تعارض با آیاتی که برای انبیاء عصمت قائل می شوند، نباشد. چون در قرآن کریم تعارض وجود ندارد، قرآن درباره خود می فرماید: «لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ / از پيش روى آن و از پشت‏سرش باطل به سويش نمى‏آيد وحى [نامه]اى است از حكيمى ستوده[صفات] (سوره فصلت، آیه 42)»؛ لذا تفسیر آیات را باید مناسب باشد و قرآن هم قابلیت تفسیر دارد، امیر المؤمنین(ع) می فرماید: «قرآن حمالٌ ذی وجوه است یعنی حمل کننده وجوه گوناگون است».
پس تفسیر آیات باید به گونه ای باشد که به اصول ما ضربه نزند.
1ـ عصیان حضرت آدم(ع)
قرآن کریم می فرماید:« وَقُلْنَا يَا آدَمُ اسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلاَ مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَا وَلاَ تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الْظَّالِمِينَ / فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُواْ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ / و گفتيم اى آدم خود و همسرت در اين باغ سكونت گير[يد] و از هر كجاى آن خواهيد فراوان بخوريد و[لى] به اين درخت نزديك نشويد كه از ستمكاران خواهيد بود ( / پس شيطان هر دو را از آن بلغزانيد و از آنچه در آن بودند ايشان را به درآورد و فرموديم فرود آييد شما دشمن همديگريد و براى شما در زمين قرارگاه و تا چندى برخوردارى خواهد بود (سوره بقره، آیات 36و35)» و در جای دیگری نیز می فرماید:« فَأَكلا مِنهَا فَبَدَت لهَُمَا سوْءَتُهُمَا وَ طفِقَا يخْصِفَانِ عَلَيهِمَا مِن وَرَقِ الجَْنَّةِ وَ عَصي ءَادَمُ رَبَّهُ فَغَوَي‏ / سر انجام هر دو از آن درخت خوردند و عورتهايشان به ايشان نمودار شد و بنا كردند از برگهاي بهشت به خودشان بچسبانند ، آدم نافرماني پروردگار خويش كرد و از راه برفت (سوره طه، آیه 21)»
یکی از تفاسیر این آیه این است که بهشت فضای امر و نهی نیست و دار تکلیف نمی باشد بلکه دنیا است که شامل بایدها و نبایدها می شود پس منظور از عصیان که قرآن فرموده است عصیان  دیگری است و  آنچه ما از معنی عصیان می دانیم را شامل نمی شود.
تفسیر دیگر آیه این است که این امر، امر مولوی نبوده است؛ امر مولوی، امری است که با ولایت همراه است و شامل بایدها و نبایدها می شود و دستوری که به حضرت آدم(ع) داده شده است امر ارشادی بوده است، امر ارشادی یعنی بهتر است انجام شود و اگر نشود ترک اولی شده است. یعنی بهتر بوده است که آدم از آن درخت تناول نمی کرد؛ حال که خورده است نتیجه اش این است که باید از آن مکان خارج شود. بعضی از مفسرین بر این عقیده اندکه عصیان برای امور مستحبی نیز به کار می رود یعنی اگر کسی ترک اولی کرد نیز در عرب برای او کلمه «عصی» را به کار می برند پس «و عصی آدم» به معنی ترک اولی است.
گروه دیگری از مفسرین معتقدند کلمه «عصی و غوی» بر معنای دیگری هستند و عصیان یعنی ترک اولی، ترک اولی هم یک امر مستحبی است و «غوی» به معنی به مقصود نرسیدن است.
یعنی آدم ترک اولی کرد و از آن درخت تناول کرد و به مقصود خود که ماندن در آن بهشت بود نرسید و اثر وضعی این عمل این است که باید بیاید در دنیا زندگی کند.
مفسرین می گویند: فاعل «فاخرجهما » خداوند نیست بلکه شیطان است و شیطان از آدم خواست از آن درخت بخورد و اثر وضعی عملش این است که باید از آن مکان برود.
برخی دیگر نیز بدون توجه به آن اصولی که اثبات شد معتقدند که این تفاسیر توجیه عمل آدم است و بر طبق این آیه شریفه آدم گناهکار است.
در عیون الاخبار الرضا(ع) آمده است که؛ مأمون مجلسی را فراهم کرد و در آن مجلس علما و بزرگان و ادیان مذاهب گوناگون در آن مجلس بودند و هیچیک از ایشان از آن مجلس خارج نمی شدند مگر اینکه امام حجت را برایشان تمام کرد.
شخصی از امام پرسید: آیا شما به عصمت انبیاء قائلید؟ امام فرمودند: بله، شخص پرسید: پس درباره این آیه قرآن کریم که می فرماید:« وَ عَصي ءَادَمُ رَبَّهُ فَغَوَي » چه می گویید؟ حضرت فرمودند: خدا آدم را حجت در زمین قرار داد، خداوند آدم را برای بهشت خلق نکرده بود و معصیت آدم در بهشت بوده نه در زمین و عصمت آدم در زمین است و باید این ماجرا پیش می آمد که آدم به زمین می آمد و تقدیرات خداوند در روی زمین رقم می خورد و قتی هم که آدم به زمین هبوط کرد حجت و خلیفه خداوند شد. خداوند در قرآن کریم می فرماید:« إِنَّ اللّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ / به يقين خداوند آدم و نوح و خاندان ابراهيم و خاندان عمران را بر مردم جهان برترى داده است (سوره آل عمران، آیه33)» خداوند حضرت آدم را برگزیده و انتخاب کرده است و این آیه بیان کننده عصمت آدم است.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ زِيَادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْهَمَدَانِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَ الْحُسَيْنُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ‏ أَحْمَدَ بْنِ هِشَامٍ الْمُكَتِّبُ وَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَرَّاقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالُوا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْبَرْمَكِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الصَّلْتِ الْهَرَوِيُّ قَالَ: لَمَّا جَمَعَ الْمَأْمُونُ لِعَلِيِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا ع أَهْلَ الْمَقَالاتِ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ وَ الدِّيَانَاتِ مِنَ الْيَهُودِ وَ النَّصَارَى وَ الْمَجُوسِ وَ الصَّابِئِينَ وَ سَائِرِ أَهْلِ الْمَقَالاتِ فَلَمْ يَقُمْ أَحَدٌ إِلَّا وَ قَدْ أَلْزَمَهُ حُجَّتَهُ كَأَنَّهُ أُلْقِمَ حَجَراً قَامَ إِلَيْهِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْجَهْمِ فَقَالَ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَ تَقُولُ بِعِصْمَةِ الْأَنْبِيَاءِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا تَعْمَلُ‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏ وَ عَصى‏ آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى (عيون أخبار الرضا عليه السلام ؛ ج‏1 ؛ ص191)
نظر دیگری که مطرح است این است که عده ای از علما معتقدند خداوند می فرماید: «و عصی آدم ربه فغوی» آدم گناه کرده است از طرفی انبیاء گناه نمی کنند پس نتیجه می گیریم آدم پیامبر نبوده است معتقدند که جریان پیامبری از حضرت نوح(ع) آغاز شده است و حضرت آدم مصطفای الهی بوده است اما پیامبر نبوده است.
داستان حضرت یوسف:
قرآن می فرماید: « وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَيْنَاهُ حُكْمًا وَعِلْمًا وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ / وَرَاوَدَتْهُ الَّتِي هُوَ فِي بَيْتِهَا عَن نَّفْسِهِ وَغَلَّقَتِ الأَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ قَالَ مَعَاذَ اللّهِ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوَايَ إِنَّهُ لاَ يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ / و چون به حد رشد رسيد او را حكمت و دانش عطا كرديم و نيكوكاران را چنين پاداش مى‏دهيم / و آن [بانو] كه وى در خانه‏اش بود خواست از او كام گيرد و درها را [پياپى] چفت كرد و گفت بيا كه از آن توام [يوسف] گفت پناه بر خدا او آقاى من است به من جاى نيكو داده است قطعا ستمكاران رستگار نمى‏شوند (سوره یوسف، آیات23و22)» یکی از تفاسیر اشتباهی که درباره این آیات بیان می شود این است که در سوره یوسف چندین بار از کلمه «رب» استفاده شده است؛ در بعضی از این اشارات «رب» به معنی عزیز مصر و تربیت کننده حضرت یوسف می باشد و در موارد دیگر «رب» به معنی خداوند است. ؛ چون در این آیه در ابتدا و انتها سخن از خداوند آمده است کلمه «رب» در این آیه منظور خداوند است؛ و نیز شایسته است پیامبر خدا در این مورد از خدا حیا کند نه از شوهر این زن؛ ولی متأسفانه مشاهده می شود در بعضی از تفاسیر این «رب» به معنی عزیز مصر آمده است و این طور بیان می شود که حضرت یوسف(ع) از عزیز مصر حیا کرد و درخواست همسرش را نپذیرفت؛ اگر این تفسیر را بپذیریم این شبهه ایجاد می شود که اگر غیر از همسر عزیز مصر بود آیا پیامبر خدا درخواست او را می پذیرفت.
در تفسیر و معنی آیات قرآن باید به سیاق آیات توجه کرد و با در نظر گرفتن قبل و بعد آیه آن را تفسیر و ترجمه کرد.
بر طبق آنچه که در این چند جلسه بیان شد از پیامبر الهی توقع می رود در این مورد فقط از خداوند حیا کند نه شخص دیگری.
در ادامه آیات می فرماید:« وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا لَوْلا أَن رَّأَى بُرْهَانَ رَبِّهِ كَذَلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاء إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ / و در حقيقت [آن زن] آهنگ وى كرد و [يوسف نيز] اگر برهان پروردگارش را نديده بود آهنگ او مى‏كرد چنين [كرديم] تا بدى و زشتكارى را از او بازگردانيم چرا كه او از بندگان مخلص ما بود (سوره یوسف، آیه 24)»نکته دیگر در این داستان که در تفاسیر بسیاری اینگونه بیان شده است که حضرت یوسف(ع) پس از پیشنهاد زلیخا اگر برهان رب را مشاهده نمی کرد به سوی او متمایل می شد، مفسرین بیان می کنند که این برهان شامل: مشاهده روح پدر در آن لحظه بوده اس، یا در آن لحظه که متمایل به گناه شده بود فرشته ای بر او ظاهر شد و او را از این کار منع کرد.
امام رضا (ع)درباره تفسیر این آیه می فرمایند: حضرت یوسف بقدری از این پیشنهاد بی شرمانه زلیخا عصبانی شد که قصد جان را کرد و تصمیم گرفت همانجا زلیخا را بکشد و در این لحظه بود که برهان رب بر او نازل شد و فرشته ای از او خواست که از طرف دیگری برود و کلمه «سوء » در این آیه بمعنی قتل است و «فحشاء» به معنی زنا است.
«وَ أَمَّا قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي يُوسُفَ‏ وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها فَإِنَّهَا هَمَّتْ بِالْمَعْصِيَةِ وَ هَمَّ يُوسُفُ بِقَتْلِهَا إِنْ أَجْبَرَتْهُ لِعِظَمِ مَا تَدَاخَلَهُ فَصَرَفَ اللَّهُ عَنْهُ قَتْلَهَا وَ الْفَاحِشَةَ وَ هُوَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَ‏ كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ يَعْنِي الْقَتْلَ وَ الزِّنَاءَ»
در ادامه این داستان؛ قرآن می فرماید: « قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ وَإِلاَّ تَصْرِفْ عَنِّي كَيْدَهُنَّ أَصْبُ إِلَيْهِنَّ وَأَكُن مِّنَ الْجَاهِلِينَ / [يوسف] گفت پروردگارا زندان براى من دوست‏داشتنى‏تر است از آنچه مرا به آن مى‏خوانند و اگر نيرنگ آنان را از من بازنگردانى به سوى آنان خواهم گراييد و از [جمله] نادانان خواهم شد (سوره یوسف، آیه 33)» این آیه که پیام کلی را بیان می کند که اگر خداوند عنایت نسبت به پیامبران نداشته باشد آنها هم مرتکب گناه می شوند و این آیه به بحث ما کمک می کند و تأیید کننده این است که پیامبران هم می توانند گناه کنند ولی به لطف، توفیق و علم الهی مرتکب این گناه نمی شوند. این آیه هم بیان می کندکه اگر توفیق الهی نبود حضرت یوسف هم به فحشاء میل پیدا می کرد.
و نیز در داستان حضرت یوسف(ع) برخی از مفسرین بیان می کنند که حضرت یوسف(ع) خدا را در زندان فراموش کرد، این داستان در جلسات گذشته بیان شده است. و البته اینگونه نیست و کلمه «رب» که در این آیه بیان شده است منظور عزیز مصر است « وَقَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِي عِندَ رَبِّكَ فَأَنسَاهُ الشَّيْطَانُ ذِكْرَ رَبِّهِ فَلَبِثَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ / و [يوسف] به آن كس از آن دو كه گمان مى‏كرد خلاص مى‏شود گفت مرا نزد آقاى خود به ياد آور و[لى] شيطان يادآورى به آقايش را از ياد او برد در نتيجه چند سالى در زندان ماند (سوره یوسف، آیه42)» و این تفسیر با عصمت انبیاء مغایرت دارد چون شیطان بر مخلَصین تسلطی ندارد و خداوند حضرت یوسف(ع) را جزء مخلصین معرفی می کند.
پس تفسیر درست این است که «فانساه» به شخصی بر می گردد که از زندان آزاد شد.
داستان حضرت داوود:
حضرت داوود مشغول نماز بود در همین حین ابلیس به صورت یک پرنده ای آمد و حضرت داوود نمازش را رها کرد و به سمت پرنده رفت و خواست پرنده را بگیرد ، آن پرنده داخل خانه اوریا شد و همسر اوریا در منزل مشغول غسل بود وقتی حضرت داوود او را مشاهده کرد، نفسش بر او غلبه کرد، همسر اوریا از این زنا حامله شد. داود از ترس افتضاح ورسوایی به مقام پرده پوشی برآمد و به اوریا دستور دادبه خانه اش رفته و با همسرش نزدیکی کند.تا حامله بودن همسر اوریا به خود وی منتسب گردد.ولی اوریا امتناع نمود و گفت که آقا و سرور من «یوآب» و غلامان وی برای جنگ در صحرا به سر برند و من به خانه بروم و مشغول خوردن و آشامیدن و... شوم؟ نه...هرگز... به جان عزیزت سوگند من هرگز این کار را انجام نمی دهم. چون داود از پرده پوشی ماجرا مأیوس و ناامید گردید. آن روز اوریا را نزد خویش نگه داشت و او را دعوت نمود که نزد وی غذا و مشروب بخورد و او را مست نمود.فردای آن روز داود به امیر لشکرش یوآب نوشت که اوریا  را در یک جنگ شدید پیشاپیش لشکر قرار دهید  سپس او را تنها بگذارید تا کشته شودو بعد بازگشت و همسر داغدار را رسما عقد کرد. حضرت رضا(ع) پس از شنیدن این داستان بسیار ناراحت شد و فرمودند: آیا به پیامبر خدا نسبت زنا می دهید؟ آیا می گویید پیامبر خدا نمازش را رها کرده است؟ و سپس حضرت داستان را برای ایشان بیان می کند و می فرماید: حضرت داوود با همسر اوریا ازدواج کرده است ولی نه براساس این داستان؛ اولین کسی که خدا در شریعت الهی اجازه داده است که زنی که بیوه است با مرد دیگری ازدواج کند همسر اوریا بوده است که شوهرش در جنگ شهید می شود واین زن پس از مدتها و پس از نگه داشتن عِده، خداوند برای اولین بار این حکم را صادر می فرماید که زنان بیوه می توانند پس از نگه داشتن عده با مرد دیگری ازدواج کنند و به حضرت داوود اجازه می دهد با این زن ازدواج کند.
وَ أَمَّا دَاوُدُ ع فَمَا يَقُولُ مَنْ قِبَلَكُمْ فِيهِ فَقَالَ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْجَهْمِ يَقُولُونَ إِنَّ دَاوُدَ ع كَانَ فِي مِحْرَابِهِ يُصَلِّي فَتَصَوَّرَ لَهُ إِبْلِيسُ عَلَى صُورَةِ طَيْرٍ أَحْسَنَ مَا يَكُونُ مِنَ الطُّيُورِ فَقَطَعَ دَاوُدُ صَلَاتَهُ وَ قَامَ لِيَأْخُذَ الطَّيْرَ فَخَرَجَ الطَّيْرُ إِلَى الدَّارِ فَخَرَجَ الطَّيْرُ إِلَى السَّطْحِ فَصَعِدَ فِي طَلَبِهِ فَسَقَطَ الطَّيْرُ فِي دَارِ أُورِيَا بْنِ حَنَانٍ فَأَطْلَعَ دَاوُدُ فِي أَثَرِ الطَّيْرِ فَإِذَا بِامْرَأَةِ أُورِيَا تَغْتَسِلُ فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا هَوَاهَا وَ كَانَ قَدْ أَخْرَجَ أُورِيَا فِي بَعْضِ غَزَوَاتِهِ فَكَتَبَ إِلَى صَاحِبِهِ أَنْ قَدِّمْ أُورِيَا أَمَامَ التَّابُوتِ‏ فَقُدِّمَ فَظَفِرَ أُورِيَا بِالْمُشْرِكِينَ فَصَعُبَ ذَلِكَ عَلَى دَاوُدَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ ثَانِيَةً أَنْ قَدِّمْهُ أَمَامَ التَّابُوتِ فَقُدِّمَ فَقُتِلَ أُورِيَا فَتَزَوَّجَ دَاوُدُ بِامْرَأَتِهِ قَالَ‏ فَضَرَبَ الرِّضَا ع بِيَدِهِ عَلَى جَبْهَتِهِ وَ قَالَ‏ إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ‏ لَقَدْ نَسَبْتُمْ نَبِيّاً مِنْ أَنْبِيَاءِ اللَّهِ إِلَى التَّهَاوُنِ بِصَلَاتِهِ حَتَّى‏ (عيون أخبار الرضا عليه السلام ؛ ج‏1 ؛ ص191)
سئوال: در آیات قرآن مشاهده می شود که وقتی درباره بهشت صحبت می شود خداوند می فرماید «خالدین فیها» اگر بهشت جاودانه است پس چگونه حضرت آدم (ع) از بهشت خارج شد؟
پاسخ: برخی از مفسرین معتقدند بهشت دارای درجات گوناگونی است و همه این درجات خلود و جاودانگی شامل آنها نمی شود و این مکانی که حضرت آدم(ع) در آن بوده است پایین ترین درجه بهشت بوده است که می توان از آن خارج شد؛ بعضی دیگر از مفسرین معتقدند این بهشت که در قرآن خداوند به آن اشاره می کند مربوط به بعد از دنیا می شود و این بهشت منظور باغی است که حضرت آدم (ع) در آنجا بوده است. ولی آنچه که مهم است این است که فضای دنیوی نبوده است و پس از آن هبوط پیدا کرده است و باید و نباید ها مربوط به زمین و دنیا می شود.
سئوال: قرآن می فرماید: « فَتَلَقَّى آدَمُ مِن رَّبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ / سپس آدم از پروردگارش كلماتى را دريافت نمود و [خدا] بر او ببخشود آرى او[ست كه] توبه‏پذير مهربان است (سوره بقره، آیه37)» خداوند توبه حضرت آدم را پذیرفت، اگر آنچه به حضرت آدم امر شده بوده ارشادی است پس چرا توبه کرد؟
پاسخ: در این باره نیز مفسرین معتقدند که توبه به معنی بازگشت است و خاتم الانبیاء(ص) که مرتکب هیچ گناهی نمی شوند روزی هفتاد بار استغفار می کنند، منظور از توبه این نیست که حتماً شخص مرتکب گناهی شده باشد بلکه به این معنی است که بازگشت به سوی خداست، دلیل گریه ایشان هم  این بوده است که چون از آن فضا خارج شده و به فضای نا آشنایی آمده است.
البته اینها همه توجیهاتی است که درباره این آیات بکار برده می شود ولی بر اساس آنچه تاکنون با ادله عقلی ونقلی و آیات قرآن ثابت شد پیامبران دارای عصمت هستند، و با توجه به این آیات حضرت آدم(ع) از پیامبران الهی نبوده است و تنها آیه ای که درباره عصمت ایشان آمده آیه « إِنَّ اللّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ / به يقين خداوند آدم و نوح و خاندان ابراهيم و خاندان عمران را بر مردم جهان برترى داده است (سوره آل عمران، آیه 33)» است که در این آیه نیز آل عمران و آل ابراهیم نیز برگزیده شده اند و این آیه دلیل پیامبری حضرت آدم نیست زیرا خیلی اشخاص مصطفای الهی بوده اند ولی پیامبر نبوده اند مانند حضرت صدیقه که گزینش شده اند توسط خداوند.
سئوال: درباره حضرت موسی که شخصی را به قتل می رساند قرآن می فرماید: « وَدَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلَى حِينِ غَفْلَةٍ مِّنْ أَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلَانِ هَذَا مِن شِيعَتِهِ وَهَذَا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِي مِن شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسَى فَقَضَى عَلَيْهِ قَالَ هَذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِينٌ / قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ  / و داخل شهر شد بى‏آنكه مردمش متوجه باشند پس دو مرد را با هم در زد و خورد يافت‏يكى از پيروان او و ديگرى از دشمنانش [بود] آن كس كه از پيروانش بود بر ضد كسى كه دشمن وى بود از او يارى خواست پس موسى مشتى بدو زد و او را كشت گفت اين كار شيطان است چرا كه او دشمنى گمراه‏كننده [و] آشكار است / گفت پروردگارا من بر خويشتن ستم كردم مرا ببخش پس خدا از او درگذشت كه وى آمرزنده مهربان است (سوره قصص، آیات 16و15)»
پاسخ: توبیخی از جانب پروردگار نبوده است بلکه خود حضرت موسی(ع) نزد خدا اعتراف می کند. دو نفر با هم منازعه می کردند، یکی از این افراد از پیروان حضرت موسی بود و از حضرت موسی درخواست کمک نمود حضرت موسی وارد درگیری شد و مشتی به طرف مقابل زد که باعث مرگ این شخص شد. مفسرین در این قسمت آیه بحث دارند که «هذا من عمل الشیطان» کدام است؟ و مفسرین بر این عقیده اند که فریاد آن شخص که طلب کمک کرده است عمل شیطان بوده است که باعث شد حضرت موسی هم به ماجرا کشیده شود. قتل غیر عمد گناه محسوب نمی شود ولی مجازات اجتماعی دارد، قرآن هم می فرماید: « فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ قَالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ / موسى ترسان و نگران از آنجا بيرون رفت [در حالى كه مى]گفت پروردگارا مرا از گروه ستمكاران نجات بخش (سوره قصص، آیه 21)»این خوف به معنی نا امنی است و با حالتی نا امنی از آن شهر بیرون رفت درباره امام حسین(ع) هم اینگونه است که ایشان با حالت نا امنی مکه را ترک کرد.
انشاءالله از جلسه آینده وارد مباحث نبوت خاصه خواهیم شد

{rsfiles path="doshanbe/92-07-22/1-sokhanrani-mohammadi fam(jalase22).mp3" template="default"}

 

 

برای مشاهده و استفاده از جلسات قبلی در این قسمت کلیک بفرمایید



نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

جوملا فارسی